• Image

Bệnh gút và bệnh giả gút ( GOUT and PSEUDOGOUT)

Viêm gút là tình trạng rối loạn trao đổi chất trong đó acid uric, một chất thải khi phân giải purine, gia tăng trong máu. Acid uric thặng dư tích lũy như tinh thể muối u-rát ở khớp xương và các mô khác.

Bệnh gút gỉa cũng giống như gút, nhưng tinh thể chính được tạo thành là muối can-xi.

Về phương diện lịch sử, bệnh gút có liên quan đến tính phàm ăn. Nó là bệnh của hoàng tộc với những bữa ăn thịnh soạn giàu purin như thịt và rượu. Charlemagne và vua Henry VIII là những người bị bệnh gút nặng. Ngày nay những người bệnh gút được khuyến khích giảm ăn thịt và uống rượu để tránh sự tấn công của gút.

Mặc dù ăn uống qúa nhiều thịt rượu gia tăng cơ hội của bệnh gút cấp tính, chúng thực sự không gây ra bệnh. Hầu hết những người bị gút không cung cấp nhiều hơn số lượng bình thường acid uric ( sản phẩm phụ của sự chuyển hóa protein). Thay vào đó , họ không thể bài tiết hoàn toàn acid uric ra ngoài. Thận chịu trách nhiệm trong việc bài tiết 1/3 acid uric, ruột đảm nhiệm phần còn lại. Nhiều người có lượng cao acid uric bị suy thận. Khoảng 20% số người bị gút cũng có sạn thận.

Những biến chứng có liên quan đến sạn thận bao gồm cả chuyện bí tiểu và nhiễm trùng. Nếu không điều trị, gút có thể dẫn đến suy thận nặng. Bệnh gút trở nên phức tạp hơn nếu bệnh nhân có thêm các bệnh khác như cao máu. Điều này tạo nhiều tinh thể tích tụ ở khớp hơn, gây thêm những tấn công khác.

Gút là loại thường gặp nhất của viêm khớp nơi nam giới. Nam giới bị bệnh gút nhiều hơn nữ giới, nhưng thường gia tăng theo tuổi cho cả hai, đặc biệt nơi phụ nữ thời hậu mãn kinh.

Cơn đau buốt và viêm đặc trưng khi gút tấn công được cho là do khởi động của tinh thể nhọn đâm vào mô khớp nhạy cảm. Cử đông càng gây đau thêm. Tấn công xảy ra bất ngờ, và tồn tại trong nhiều ngày hay tuần, rồi cũng thình lình biến mất, chỉ tái trở lại trên vết cũ sau vài tháng hay một năm. Gút thường ảnh hường chỉ một khớpmỗi lần.

Chữa trị gút bao gồm thuốc kháng viêm nonsteroidal (NSAIDs) cho đau nhức và viêm, kiêng rượu, giảm thức ăn giàu protein, và thuốc giảm sự sản xuất aicd uric hay làm tăng sự bài tiết. Việc hạn chế thức ăn có thể hay không thể giúp. Hạn chế sữa và thực phẩm giàu calcium dường như không hữu hiệu cho bệnh gỉa gút, là bệnh có liên quan đến thủy tinh thể calcium.

Bệnh gút rõ ràng có những triệu chứng biểu tỏ sự hiện diện của nhiễm trùng cấp tính và thường bị chẩn đoán sai. Nó tỏ lộ sự nhiễm trùng toàn thân được định vị ở khớp xương. Sốt, đỏ, khớp nóng, và số bạch huyết cầu tăng cao là dấu chỉ của gút tấn công. Cách duy nhất để bác sĩ nhận diện nó là lấy mẫu của chất nhờn hoạt dịch (synovial fluid) cho xét nghiệm xem nó có tinh thể hay virút trong đó không. Nếu thủy tinh thể hiện diện thì nó là gút, nếu virút hiện diện thì nó là viêm khớp cấp (infectious arthritis) - xem Viêm Khớp Cấp trong phần dưới đây.

Niềm tin vào sự hiện hữu của tinh thể nhọn như mũi kim là nguyên nhân của cơn đau buốt do gút thì không chắc chắn. Những tinh thể này mọc rất chậm trong nhiều năm. Tại sao bất thình lình giữa đêm khuya khi mà xương khớp thảnh thơi nằm nghỉ, thì mũi nhọn của cạnh tinh thể này lại đâm vào khớp gây đau đớn, gây viêm và sưng? Nếu tinh thể mọc ở đó lâu ngày rồi, cơn đau cũng phát triển dần dần và tăng tiến theo thời gian chứ! Những triệu chứng sẽ không tự ra đi đột ngột, nhưng sẽ tiếp tục bao lâu tinh thể còn hiện diện. Tinh thể của gút không biến mất ngay lập tức; chúng ở đó cả đời trừ khi có chuyện gì quyết liệt xảy ra làm thay đổi chất hóa học của cơ thể và làm cho chúng tan rã đi.

Sự tấn công của gút đến và đi không có lý do rõ ràng. Tinh thể không là nguyên nhân mà chỉ là triệu chứng, cũng như sạn thận không gây ra bệnh thận, chúng là triệu chứng của thận suy. Vậy thì cái gì gây ra bệnh gút?

Mặc dù gút đem đến tất cả những dấu hiệu của nhiễm trùng cấp tính, nó không được cho là do nhiễm trùng gây ra, vì do sự vắng mặt của vi khuẩn trong chất nhờn hoạt dịch và sự thất bại của thuốc kháng sinh. Rất có khả năng là gút do virút gây ra. Xét nghiệm tiêu biểu có thể đã chưa tìm ra được virút, và virút lại không bị ảnh hưởng bởi thuốc trụ sinh. Điều này cũng giải thích sự bất thường của gút tấn công đến và đi định kỳ mà không có lý do rõ ràng. Đây cũng là điều xảy ra với những loại nhiễm virút khác. Ví dụ: Virút herpes ( của bệnh giời leo), tồn tại và ngủ yên hàng nhiều tháng năm rồi bất thình lình xuất hiện ở môi. Nó gây nhiễm trùng cấp tính cùng với chỗ giộp phồng và đỏ trong vài ngày rồi phai dần, đợi ngày nào đó sẽ trở lại. Hiện nay, cũng như những dạng việm khớp (arthritis) khác, các bác sĩ vẫn thực sự không biết điều gì đã gây ra bệnh gút.

BÌNH LUẬN BÀI VIẾT

Lên trên